سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
625
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
تا عهد غلامحسين ما يملك وى در عظيمآباد باقى بود . مولوى محمد حسين دربارهء او مىنويسد : ملا نصير صاحب كتابخانهاى بزرگ بود ، اولاد وى در شيخپور و حسينآباد بلوك مونگير رئيس و صاحب مقام بودند . از ميان امرا فردى به نام على قاسم خان دربارهء او نوشته : جناب مرحوم جدنا ملا نصير بن زين الدّين مكى در علوم مختلف تأليفات داشت . ملا چند سال از طرف شاهان دهلى در ايران سفير بود سپس به وطن آمده در پتنه مقيم شد و در همان جا در 19 رجب 1138 ه ق درگذشت . مقبرهء وى در باغ پان است . تصانيف او عبارتند از : اصول الدّين و كتابهاى متعدد عربى و فارسى كه به علت حوادث زمان از بين رفته است . داود عليخان يكى از فرزندان اوست . محمد نصير ، نصير الملّة 1312 ه ق / 1895 م 1386 ه ق / 1966 م نصير الملّة مولانا محمد نصير فرزند ارشد ناصر الملّة بود . تاريخ ولادتش 9 رجب 1312 ه ق / 7 ژانويه 1895 م است . مولانا ناصر حسين به پرورش و تربيت فرزند خود اهتمامى خاص ورزيد . و فرزند باهوش او نيز در محيطى علمى استعداد و شايستگى از خود نشان داد و بعد از تحصيل و تكميل قرآن و تفسير ، حديث و فقه و ساير علوم لازم را در لكنهو آموخت و سپس به عراق رفت و حدود هجده سال داشت كه جنگ آزادى عراق شروع شد و علامه مجاهد سيد محمود حبوبى و علامة آية اللّه سيد محمد تقى شيرازى در جنگ آزادى با انگليسيها عملا شركت كردند . ( ر . ك : كتاب « هدية الرازى الى الامام المجدد الشيرازى » نوشتهء آقا بزرگ تهرانى ، چاپى ) ؛ از سال 1912 تا 1915 م اوضاع در عراق ناآرام بود . مولانا محمد نصير نزد علما به تحصيل اشتغال داشت و در ضمن به امور سياسى مىپرداخت و پس از اينكه از علماى بزرگ نجف به دريافت مدرك كامل اجتهاد نايل آمد به وطن خود بازگشت . مردم لكنهو به شايستگى علمى وى معترف بودند به اين اميد كه وى زينتبخش مسند اجتهاد خواهد بود . ناصر الملّة بر منصب مرجعيت شبه قارهء هند مستقر بود ، ولى بيشتر به تصنيف و تأليف كتب مىپرداخت و در ضمن امور ملك و ملت به او وابسته بود . مولانا نصير نيز مسئوليت سياسى را برگزيده بود و در سياست كشورى و بين المللى شركت مىجست . هدف